سيد علي اكبر قرشي

45

قاموس قرآن ( فارسي )

بوسيلهء قرينه معلوم مىشود مثل * ( قالَ هذا مِنْ عَمَلِ الشَّيْطانِ ) * قصص : 15 . و مثل * ( إِلَيْه يَصْعَدُ الْكَلِمُ الطَّيِّبُ وَالْعَمَلُ الصَّالِحُ يَرْفَعُه ) * فاطر : 10 . راغب گويد : عمل هر فعلى است كه از حيوان روى قصد واقع شود ، آن از فعل اخصّ است زيرا فعل گاهى بفعل حيوانات كه لا عن قصد سر زند اطلاق مىشود و بعضا بفعل جمادات نيز گفته مىشود ولى عمل خيلى كم بلا قصد و فعل جماد گفته مىشود . در اقرب الموارد گفته : عمل در كارى گفته مىشود كه از روى عقل و فكر باشد لذا با علم مقرون مىشود ولى فعل اعمّ است . پس فرق بين عمل و فعل اعمّ و اخصّ است . اين فرق را از قرآن مجيد نيز مىشود استفاده كرد كه عمل باعمال و كارهاى ارادى اطلاق شده ولى فعل گاهى در افعال جماد نيز به كار رفته است مثل * ( بَلْ فَعَلَه كَبِيرُهُمْ هذا ) * انبياء : 63 . قبول عمل از غير مسلمان در قرآن مجيد آياتى هست كه ظهور آنها قبول عمل از مسلمان و غير مسلمان هر دو است . و عمل صالح بهر دو گروه مفيد خواهد بود . اينك ما آنها را نقل و بررسى ميكنيم : 1 - * ( إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَالَّذِينَ هادُوا وَالنَّصارى وَالصَّابِئِينَ مَنْ آمَنَ بِالله وَالْيَوْمِ الآخِرِ وَعَمِلَ صالِحاً فَلَهُمْ أَجْرُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْ وَلا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلا هُمْ يَحْزَنُونَ ) * بقره : 62 . همچنين است آيهء 69 از سورهء مائده . * ( مَنْ آمَنَ بِالله ) * خبر انَّ است و چون بايد از خبر بمبتدا ضمير بر گردد لذا تقدير چنين مىشود « مَنْ آمَنَ بِالله مِنْهُمْ » و ضمير جمع راجع است بهمهء چهار گروه و اگر * ( مَنْ آمَنَ ) * مبتدا و * ( فَلَهُمْ أَجْرُهُمْ . . . ) * خبر آن باشد باز جمله خبر انَّ است و از تقدير ضمير ناگزير هستيم . ظهور آيه در آنست كه آن چهار گروه با حفظ اسم مؤمن و يهودى و نصرانى و صابى اگر ايمان به خدا و قيامت داشته و اعمال خوب